ਫ਼ਲਸਤੀਨ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ‘ਤੇ ਸਾਡਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰੁਖ਼ ਕੀ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?

ਦੋਸਤੋ, ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੀ ਹੋਵੋਗੇ ਕਿ ਫ਼ਲਸਤੀਨ ਦੀ ਗ਼ਜ਼ਾ ਪੱਟੀ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ ਡੇਢ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਕਤਲੇਆਮ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਇਜ਼ਰਾਇਲੀ ਹਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ 57 ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਲੱਖ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੋਕ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਏ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਬੱਚੇ, ਔਰਤਾਂ, ਬਜ਼ੁਰਗ ਅਤੇ ਆਮ ਨਾਗਰਿਕ ਹਨ। ਦੋ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਯੁੱਧਬੰਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਨੇ ਬਿਲਕੁਲ ਇਕਤਰਫ਼ਾ ਢੰਗ ਨਾਲ਼ ਇਸ ਜੰਗ ਨੂੰ ਫਿਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਜ਼ਰਾਇਲੀ ਬੰਬਾਰੀ ਵਿੱਚ ਲੱਖਾਂ ਫ਼ਲਸਤੀਨੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਘਰ–ਬਾਰ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਰੋਜ਼ੀ–ਰੋਟੀ, ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਹਸਪਤਾਲ ਤਬਾਹ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਪੀਣ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਕਿੱਲਤ ਹੈ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਬੁਨਿਆਦੀ ਲੋੜਾਂ ਜਿਵੇਂ ਭੋਜਨ, ਦਵਾਈਆਂ ਅਤੇ ਬਾਲਣ ਆਦਿ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਥੁੜ ਹੈ। ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਨੇ ਬਿਜਲੀ ਸਮੇਤ ਜੀਵਨ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੀ ਹਰੇਕ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਗ਼ਜ਼ਾ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਹ 21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਭਿਆਨਕ ਮਨੁੱਖੀ ਸੰਕਟ ਹੈ। ਕੋਈ ਵੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਵਿਅਕਤੀ ਇਸ ਮਨੁੱਖੀ ਸੰਕਟ ਤੋਂ ਬੇਚੈਨ ਹੋਏ ਬਿਨਾਂ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦਾ। ਸਵਾਲ ਇਹ ਉੱਠਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਬਰਬਰਤਾ ਪਿੱਛੇ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹਨ?

ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਇਜ਼ਰਾਇਲ–ਫ਼ਲਸਤੀਨ ਵਿਵਾਦ ਨੂੰ ਮਜ਼ਹਬੀ ਚਸ਼ਮੇ ਨਾਲ਼ ਦੇਖਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਯਹੂਦੀਆਂ ਅਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀ ਆਪਸੀ ਜੰਗ ਹੈ ਜੋ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਚਲਦੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਇਸ ਨੂੰ ਅੱਤਵਾਦ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਜੰਗ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਇਸ ਮਸਲੇ ਨੂੰ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀ ਅਖੌਤੀ “ਕੱਟੜਤਾ” ਨਾਲ਼ ਜੋੜ ਕੇ ਦੇਖਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਫ਼ਲਸਤੀਨ ਦੇ ਲੋਕ ਅਤੇ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਹਮਾਸ ਅੱਤਵਾਦੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਨੂੰ ਇਹਨਾਂ ਅੱਤਵਾਦੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਸਵੈ–ਰੱਖਿਆ ‘ਚੋਂ ਇਹ ਯੁੱਧ ਛੇੜਨਾ ਪਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਨੂੰ ਜਾਇਜ਼ ਠਹਿਰਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਜਾਗਰੂਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਇਸ ਮਸਲੇ ‘ਤੇ ਆਪਣੀ ਰਾਏ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੱਥਾਂ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਦਾਅਵਿਆਂ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਆਓ, ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਦਾਅਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨਾ ਦਮ ਹੈ।

ਕੀ ਇਹ ਯਹੂਦੀਆਂ ਅਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਕੋਈ ਧਾਰਮਕ ਵਿਵਾਦ ਹੈ?

ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਫ਼ਲਸਤੀਨ ਦੇ ਮਸਲੇ ਨੂੰ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ਼ ਸਮਝਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰੀਏ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਉੱਤੇ ਨਿਗਾਹ ਮਾਰੀਏ ਤਾਂ ਦੇਖਾਂਗੇ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਇਸਲਾਮ ਅਤੇ ਯਹੂਦੀ ਧਰਮ ਵਿਚਲੀ ਕਿਸੇ ਟੱਕਰ ਨਾਲ਼ ਕੋਈ ਸੰਬੰਧ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਘੱਟ ਲੋਕ ਹੀ ਇਹ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਫ਼ਲਸਤੀਨੀ ਅਰਬ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਾਈ, ਯਹੂਦੀ ਅਤੇ ਬੱਦੂ ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਲੋਕ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਅਜਿਹਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਫ਼ਲਸਤੀਨ ਦੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹੀ ਸ਼ਾਮਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਫ਼ਲਸਤੀਨੀ ਕੌਮੀ ਮੁਕਤੀ ਘੋਲ਼ ਦੇ ਵੱਡੇ ਆਗੂਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਜਾਰਜ ਹਬਾਸ਼ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਫ਼ਲਸਤੀਨੀ ਅਕਾਦਮਿਕ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀ ਐਡਵਰਡ ਸਈਦ ਇਸਾਈ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ‘ਚੋਂ ਆਉਂਦੇ ਸਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਸੱਚ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੇ ਯਹੂਦੀ ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹੋਣ ਵਾਲ਼ੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰੱਬੀ ਯਾਨੀ ਯਹੂਦੀ ਪਾਦਰੀਆਂ ਸਮੇਤ ਯਹੂਦੀਆਂ ਦੀ ਭਾਰੀ ਅਬਾਦੀ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਯਹੂਦੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸੰਸਥਾ ‘ਜਿਊਇਸ਼ ਵਾੱਇਸ ਫ਼ਾੱਰ ਪੀਸ‘ ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਦੇ ਸਖ਼ਤ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਕ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਅਤੇ ਸਾਮਰਾਜਵਾਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਜ਼ਾਇਨਵਾਦ ਨੂੰ ਯਹੂਦੀ ਧਰਮ ਦਾ ਕੱਟੜ ਦੁਸ਼ਮਣ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਫ਼ਲਸਤੀਨ ਦੇ ਮਸਲੇ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਸੰਖੇਪ ਜਿਹੀ ਨਿਗਾਹ ਮਾਰਨ ਤੋਂ ਹੀ ਇਹ ਪਤਾ ਚੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਧਾਰਮਕ ਮੁੱਦਾ, ਜਾਂ ਯਹੂਦੀਆਂ ਅਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਟਕਰਾਅ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਨਾ ਤਾਂ ਕਦੇ ਪਹਿਲਾਂ ਸੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਅੱਜ ਹੈ।

ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ, ਨਾ ਤਾਂ ਫ਼ਲਸਤੀਨ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਕਦੇ ਧਰਮ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਇਹ ਅੱਜ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਗੁਲਾਮ ਬਣਾਏ ਗਏ ਮੁਲਕ ਦੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਜਾਰੀ ਲੜਾਈ ਹੈ। ਗ਼ੌਰ ਕਰਨ ਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਫ਼ਲਸਤੀਨੀ ਅਬਾਦੀ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਵੀ ਉਹੀ ਪੱਛਮੀ ਸਾਮਰਾਜੀ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ 200 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਗੁਲਾਮ ਬਣਾ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਲੱਖਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕਤਲੇਆਮ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਕੀ ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਆਪਣੀ ਸਵੈ–ਰੱਖਿਆ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ?

ਇਸ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ 1948 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਦਾ ਕੋਈ ਨਾਮੋ–ਨਿਸ਼ਾਨ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਅੱਜ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਜਿਸ ਟੁਕੜੇ ਨੂੰ ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ 1948 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੁਸਲਮਾਨ, ਯਹੂਦੀ, ਇਸਾਈ, ਫ਼ਲਸਤੀਨੀ ਅਰਬ ਲੋਕ ਸੈਂਕੜੇ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿੰਦੇ ਆਏ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਇੱਕ ਵਧ–ਫੁੱਲ ਰਹੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਜਿਉਂਦੀ–ਜਾਗਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਸੀ। ਸੱਤਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਉਭਾਰ ਤੋਂ ਸੈਂਕੜੇ ਵਰ੍ਹੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਯਹੂਦੀਆਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਬੇਬੀਲੋਨਿਅਨ ਅਤੇ ਫਿਰ ਰੋਮਨ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਨੇ ਫ਼ਲਸਤੀਨ ਤੋਂ ਖਦੇੜ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਪਿੱਛੋਂ ਉਹ ਯੂਰਪ ਦੇ ਵੱਖ–ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲੱਗੇ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕੌਮੀਅਤ, ਭਾਸ਼ਾ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ, ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਸਭ ਕੁਝ ਯੂਰਪੀ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ। ਜੋ ਯਹੂਦੀ ਜਿਸ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਹੀ ਭਾਸ਼ਾ ਬੋਲਦਾ ਸੀ, ਉਸੇ ਦੀ ਸੱਭਿਅਤਾ ਦਾ ਅੰਗ ਸੀ, ਉਸੇ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਨਾਗਰਿਕ ਸੀ। ਤਾਂ ਫਿਰ ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਕਿਵੇਂ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਇਆ? ਇਸ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਜਾਣਨ ਲਈ ਸਾਨੂੰ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਅਤੇ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਇਤਿਹਾਸ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਨਿਗਾਹ ਮਾਰਨੀ ਹੋਵੇਗੀ।

ਆਧੁਨਿਕ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਯੂਰਪ ਦੇ ਸਰਮਾਏਦਾਰਾ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਯਹੂਦੀ ਧਾਰਮਕ ਘੱਟਗਿਣਤੀਆਂ ਨਾਲ਼ ਭਿਆਨਕ ਭੇਦ–ਭਾਵ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜਬਰ ਦਾ ਸਾਮ੍ਹਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਯਹੂਦੀ–ਵਿਰੋਧੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਨੂੰ ਐਂਟੀ–ਸੈਮੀਟਿਜ਼ਮ ਦਾ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ, ਯਹੂਦੀਆਂ ਦੀ ਨਸਲੀ ਸਰਵ–ਉੱਚਤਾ ਦੀ ਸੋਚ ਉੱਤੇ ਅਧਾਰਤ ਜ਼ਾਇਨਵਾਦ ਦੀ ਨਸਲਵਾਦੀ ਸਿਆਸੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। ਜ਼ਾਇਨਵਾਦੀਆਂ ਨੇ ਯੂਰਪੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਅੰਦਰ ਐਂਟੀ–ਸੈਮੀਟਿਜ਼ਮ ਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਨਾਲ਼ ਲੜ ਕੇ ਯਹੂਦੀਆਂ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰੀ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿਵਾਉਣ ਦੀ ਥਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਯਹੂਦੀਆਂ ਦਾ ਆਪਣਾ ਵੱਖਰਾ ਰਾਜ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਮੰਗ ਉਠਾਈ। ਇਸ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਣ ਵਾਲ਼ੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਸਾਮਰਾਜੀਆਂ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਯਹੂਦੀਆਂ ਦੀ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਕਤਲੋਗ਼ਾਰਤ ਕਰਨ ਵਾਲ਼ੇ ਨਾਜ਼ੀਆਂ ਤੱਕ ਨਾਲ਼ ਰਿਸ਼ਤੇ ਸਨ। ਜ਼ਾਇਨਵਾਦੀਆਂ ਦੇ ਭਵਿੱਖੀ ਰਾਜ ਪਿੱਛੇ ਕਿਸੇ ਰਾਸ਼ਟਰ/ਕੌਮ ਦਾ ਅਧਾਰ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਕਿਉਂਕਿ ਯਹੂਦੀ ਇਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਰਾਸ਼ਟਰ/ਕੌਮ ਨਹੀਂ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਂਝਾ ਇਤਿਹਾਸ, ਇੱਕ ਸਾਂਝਾ ਖਿੱਤਾ, ਇੱਕ ਸਾਂਝਾ ਅਰਥਚਾਰਾ, ਇੱਕ ਸਾਂਝੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੋਵੇ। ਪਰ ਜ਼ਾਇਨਵਾਦੀਆਂ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਸਾਮਰਾਜੀਆਂ ਦੀ ਸਾਜਿਸ਼ ਦੇ ਤਹਿਤ ਯਹੂਦੀ ਰਾਜ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਉੱਤੇ ਕੰਮ ਹੋਣ ਲੱਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਅਜਿਹੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਬਾਰੇ ਸੋਚਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਜਗ੍ਹਾ–ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਜਬਰੀ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਕੇ ਯੂਰਪੀ ਯਹੂਦੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਰਾਜ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ।

ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸਾਮਰਾਜੀ ਤਾਕਤ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਾਮਰਾਜ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਿਆਸੀ ਅਤੇ ਜੰਗੀ ਹਿੱਤਾਂ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਯਹੂਦੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸਾਉਣ ਲਈ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਫ਼ਲਸਤੀਨ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ। ਫ਼ਲਸਤੀਨ ਸੁਏਜ਼ ਨਹਿਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸੀ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਦੁਆਰ ‘ਤੇ ਸਥਿਤ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਜੰਗੀ ਮਹੱਤਵ ਫ਼ਾਰਸ ਦੀ ਖਾੜੀ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਦੀ ਖੋਜ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੋਂ ਹੋਰ ਵੱਧ ਗਿਆ ਸੀ। ਫ਼ਲਸਤੀਨ ਨੂੰ ਚੁਣਨ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਇੱਕ ਕਾਰਨ ਇਹ ਵੀ ਸੀ ਕਿ ਯਹੂਦੀਆਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਆਪਣੀ ਧਾਰਮਕ ਆਸਥਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਯੂਰਪ ਤੋਂ ਫ਼ਲਸਤੀਨ ਵੱਲ ਪਲਾਇਨ ਕਰਨ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਜ਼ਾਇਨਵਾਦੀਆਂ ਨੇ ਯਹੂਦੀਆਂ ਅੰਦਰ ਇਹ ਝੂਠ ਪ੍ਰਚਾਰਿਆ ਕਿ ਫ਼ਲਸਤੀਨ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਖ਼ਾਲੀ ਥਾਂ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ ਅਤੇ ਉਹ ਯਹੂਦੀਆਂ ਲਈ ਬਿਲਕੁਲ ਢੁਕਵੀਂ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਕੋਈ ਜ਼ਮੀਨ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਪਰ ਸੱਚ ਤਾਂ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਫ਼ਲਸਤੀਨੀ ਯਹੂਦੀ, ਮੁਸਲਮਾਨ, ਇਸਾਈ ਲੋਕ ਸੈਂਕੜੇ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿੰਦੇ ਆਏ ਸਨ। ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਉਦੋਂ ਹੀ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆ ਸਕਦਾ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਤੋਂ ਬੇਦਖ਼ਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ। ਇਹ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਾਮਰਾਜੀਆਂ ਦੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਮੁਮਕਿਨ ਨਹੀਂ ਸੀ। 1917 ਵਿੱਚ ਬਾਲਫ਼ੋਰ ਐਲਾਨਾਮੇ ਰਾਹੀਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਾਮਰਾਜਵਾਦ ਨੇ ਫ਼ਲਸਤੀਨ ਵਿੱਚ ਯਹੂਦੀਆਂ ਦਾ ਆਪਣਾ ‘ਹੋਮਲੈਂਡ‘ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਜ਼ਾਇਨਵਾਦੀਆਂ ਦੇ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰਸਮੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ।

ਪਹਿਲੀ ਸੰਸਾਰ ਜੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ ਫ਼ਲਸਤੀਨ ਉੱਪਰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਬਸਤੀਵਾਦੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕਬਜ਼ਾ ਜਮਾਇਆ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੋਂ ਹੀ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਢੰਗ ਨਾਲ਼ ਫ਼ਲਸਤੀਨ ਅੰਦਰ ਯਹੂਦੀਆਂ ਦੇ ਵਸੇਬੇ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਫ਼ਲਸਤੀਨੀਆਂ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਉੱਪਰ ਹੋ ਰਹੇ ਜ਼ੁਲਮਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ਼ ਹਮਦਰਦੀ ਰੱਖਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪਨਾਹ ਦਿੱਤੀ। ਪਰ ਛੇਤੀ ਹੀ ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਾਮਰਾਜਵਾਦ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ਼ ਆਪਣੇ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨ ਬਣਾ ਕੇ ਸਥਾਨਕ ਫ਼ਲਸਤੀਨੀਆਂ ਦੀਆਂ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਉੱਪਰ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। 1948 ਵਿੱਚ ਫ਼ਲਸਤੀਨੀਆਂ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਕਤਲੇਆਮ ਨੂੰ ਅੰਜਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬੰਦੂਕ ਦੀ ਨੋਕ ‘ਤੇ ਆਪਣੀ ਹੀ ਜ਼ਮੀਨ ਤੋਂ ਬੇਦਖ਼ਲ ਕਰਕੇ ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਹੋਈ। ਤਕਰੀਬਨ 10 ਲੱਖ ਫ਼ਲਸਤੀਨੀ ਬੇਦਖ਼ਲ ਹੋ ਕੇ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਹੋਰਨਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਬਣਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋ ਗਏ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਖੇਤਾਂ, ਬਾਗ਼ਾਂ, ਕਾਰਖ਼ਾਨਿਆਂ, ਮਕਾਨਾਂ ਅਤੇ ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਉੱਪਰ ਜ਼ਾਇਨਵਾਦੀਆਂ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਫ਼ਲਸਤੀਨ ਦੇ ਲੋਕ ਅੱਜ ਵੀ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਉੱਪਰ ਟੁੱਟੇ ਇਸ ਕਹਿਰ ਨੂੰ ਨਕਬਾ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ਼ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਬੇਹੱਦ ਸੰਖੇਪ ਇਤਿਹਾਸ ਤੋਂ ਐਨਾ ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਕੋਈ ਦੇਸ਼ ਜਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਫ਼ਲਸਤੀਨ ਉੱਪਰ ਜਬਰੀ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਸੈਟਲਰ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਹੈ। ਇਹ ਪੱਛਮੀ ਸਾਮਰਾਜਵਾਦ ਦੁਆਰਾ ਜਬਰੀ ਬਣਾਈ ਗਈ ਇੱਕ ਬਸਤੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਉਹ ਫ਼ਲਸਤੀਨੀਆਂ ਉੱਤੇ ਜਬਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਬੇਦਖ਼ਲੀ ਅਤੇ ਕਤਲੇਆਮ ਲਈ ਅਤੇ ਨਾਲ਼ ਦੀ ਨਾਲ਼ ਮੱਧ–ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਸਾਮਰਾਜਵਾਦ ਦੇ ਹਿੱਤਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲ਼ੀ ਫ਼ੌਜੀ ਚੌਂਕੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਫ਼ਲਸਤੀਨ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਕਤਲੇਆਮ ਆਪਣੀ ਸਵੈ–ਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹਿੰਸਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਸਦੇ ਉਲ਼ਟ ਉਹ ਫ਼ਲਸਤੀਨ ਉੱਪਰ ਆਪਣੇ ਕਬਜ਼ੇ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਪਿਛਾਖੜੀ ਹਿੰਸਾ ਹੈ। ਇਸ ਮਸਲੇ ਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਜਾਨਣ–ਸਮਝਣ ਲਈ ਇਜ਼ਰਾਇਲੀ ਯਹੂਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਏਲਾਨ ਪਾਪੈ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ‘ਏ ਹਿਸਟਰੀ ਆੱਫ਼ ਮਾਡਰਨ ਪੈਲੇਸਟਾਇਨ‘ ਅਤੇ ‘ਦਿ ਏਥਨਿਕ ਕਲੇਂਜਿੰਗ ਆਫ਼ ਪੈਲੇਸਟਾਇਨ‘ ਪੜ੍ਹੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਕੋਈ ਦੇਸ਼ ਜਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਪੱਛਮੀ ਸਾਮਰਾਜੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਫ਼ਲਸਤੀਨੀ ਅਬਾਦੀ ਦੇ ਉਜਾੜੇ ਅਤੇ ਕਤਲਾਂ ਉੱਪਰ ਟਿਕੀ ਉਪਨਿਵੇਸ਼ਵਾਦੀ ਬਸਤੀ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਸਵੈ–ਰੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਫ਼ਲਸਤੀਨੀ ਅਵਾਮ ਆਪਣੀ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਲੜ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸ 7 ਅਕਤੂਬਰ 2023 ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਤਕਰੀਬਨ ਅੱਠ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਇਜ਼ਰਾਇਲੀ ਸੈਟਲਰ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਫ਼ਲਸਤੀਨੀਆਂ ਦੇ ਕਤਲੇਆਮ, ਉਜਾੜੇ, ਕੌਮੀ–ਦਾਬੇ ਅਤੇ ਉਤਪੀੜਨ ਨੂੰ ਅੰਜਾਮ ਦੇ ਰਿਹਾ ਸੀ। 7 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਗ਼ਜ਼ਾ ਦੇ ਤਸੀਹਾ–ਕੇਂਦਰਾਂ ਦੇ ਕੈਦੀਆਂ ਨੇ ਬਗ਼ਾਵਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਫ਼ੌਜੀ ਘੇਰੇਬੰਦੀ ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਨੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਕਰ ਰੱਖੀ ਸੀ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਸਵੈ–ਰੱਖਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਫਿਰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਾਮਰਾਜਵਾਦੀ ਵੀ ਭਗਤ ਸਿੰਘ, ਸੁਖਦੇਵ, ਰਾਜਗੁਰੂ, ਰਾਮ ਪ੍ਰਸਾਦ ਬਿਸਮਿਲ, ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰ ਅਜ਼ਾਦ ਅਤੇ ਅਸ਼ਫਾਕ ਉੱਲਾ ਖ਼ਾਂ ਵਰਗਿਆਂ ਦੇ ਕਤਲ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਸਵੈ–ਰੱਖਿਆ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਵਾਲ਼ੇ ਕੋਲ਼ ਕੋਈ ਸਵੈ–ਰੱਖਿਆ ਦਾ ਹੱਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਹਿੰਸਕ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤਮਈ, ਦੋਵਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਜਵਾਬੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਲਈ ਤਿਆਰ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਦਾ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਹੱਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੇਕਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਗ਼ੁਲਾਮ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕੀ ਫ਼ਲਸਤੀਨੀ ਲੋਕ ਅੱਤਵਾਦੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਰਹੇ ਹਨ?

ਫ਼ਲਸਤੀਨ ਦੀ ਧਰਤੀ ਉੱਪਰ ਪੱਛਮੀ ਸਾਮਰਾਜਵਾਦੀ ਜ਼ਾਇਨਵਾਦੀਆਂ ਦੇ ਜਬਰੀ ਕਬਜ਼ੇ ਨੂੰ ਚੁੱਪ ਕਰਕੇ ਸਹਿਣ ਕਰਨ ਦੀ ਥਾਂ ਫ਼ਲਸਤੀਨੀ ਲੋਕ ਉਸ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ 1930 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਹੀ ਲੜ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਜੰਗ ਹੈ, ਠੀਕ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਿਵੇਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਿੰਦੂਆਂ, ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ, ਸਿੱਖਾਂ ਅਤੇ ਇਸਾਈਆਂ ਨੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਾਮਰਾਜਵਾਦ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਲੜਾਈ ਲੜੀ ਸੀ। ਫ਼ਲਸਤੀਨ ਕੋਲ਼ ਆਪਣੀ ਕੋਈ ਥਲ ਸੈਨਾ, ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਜਾਂ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸੈਨਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਕੋਲ਼ ਪੱਥਰ, ਗੁਲੇਲ, ਰਾਕਟ, ਬੰਦੂਕ ਜਾਂ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਹੈ ਉਹ ਉਸ ਨਾਲ਼ ਲੜ ਰਹੇ ਹਨ। ਬੇਸ਼ੱਕ ਇਸ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਹਿੰਸਾ ਦਾ ਵੀ ਸਹਾਰਾ ਲਿਆ ਹੈ। ਪਰ ਕੀ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਅਜ਼ਾਦ ਕਰਵਾਉਣ ਅਤੇ ਸਾਮਰਾਜੀਆਂ ਦੇ ਜਬਰ, ਅਪਮਾਨ, ਘੇਰੇਬੰਦੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜਨ ਲਈ ਹਿੰਸਾ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈਣ ਨੂੰ ਅੱਤਵਾਦ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਜੇਕਰ ਹਾਂ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਭਗਤ ਸਿੰਘ, ਸੁਖਦੇਵ, ਰਾਜਗੁਰੂ, ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰ ਅਜ਼ਾਦ, ਰਾਮ ਪ੍ਰਸਾਦ ਬਿਸਮਿਲ, ਅਸ਼ਫ਼ਾਕ ਉੱਲਾ ਖ਼ਾਂ ਅਤੇ ਖੁਦੀ ਰਾਮ ਬੋਸ ਜਿਹੇ ਇਨਕਲਾਬੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਅੱਤਵਾਦੀ ਕਹਿਣਾ ਪਵੇਗਾ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵੀ ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਅਜ਼ਾਦ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਹਿੰਸਕ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਇਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਾਨੂੰ 1857 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮ ਉੱਤੇ ਵੀ ਅੱਤਵਾਦ ਦਾ ਠੱਪਾ ਲਾਉਣਾ ਪਵੇਗਾ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਅਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਆਂ ਨੇ ਹਿੰਸਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਵਿੱਚ ਬਸਤੀਵਾਦ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਜੋ ਲੜਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਅਜ਼ਾਦ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਤਾਕਤਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹਿੰਸਾ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲਿਆ ਹੈ। ਕੋਈ ਸਿਰਫਿਰਾ ਆਦਮੀ ਹੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦੀਆਂ ਇਹਨਾਂ ਲੜਾਈਆਂ ਨੂੰ ਅੱਤਵਾਦ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕਰੇਗਾ। ਇਹੀ ਪੱਛਮੀ ਸਾਮਰਾਜਵਾਦ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਮੀਡੀਏ ਦਾ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਹੁਕਮਰਾਨਾਂ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਦੇਸ਼ ਉੱਤੇ ਬੰਬਾਂ ਦਾ ਮੀਂਹ ਵਰ੍ਹਾਉਣਾ ਹੈ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਅੱਤਵਾਦੀ ਕਰਾਰ ਦੇ ਦਿਓ। ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਸਾਮਰਾਜੀਆਂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਲੜਨ ਵਾਲ਼ੇ ਸੰਘਰਸ਼ੀ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਅੱਤਵਾਦੀ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਜਿਸ ਤੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਡਰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸੇ ਨੂੰ ਅੱਤਵਾਦੀ ਆਖ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਜਬਰ ਅਤੇ ਦਾਬੇ ਨੂੰ ਸਹੀ ਠਹਿਰਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ।

ਫ਼ਲਸਤੀਨ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਅਸਲੀ ਅੱਤਵਾਦੀ ਤਾਂ ਜ਼ਾਇਨਵਾਦੀ ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਿੱਠ ਥਾਪੜਨ ਵਾਲ਼ੇ ਪੱਛਮੀ ਸਾਮਰਾਜਵਾਦੀ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ਼ ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਬਰਬਰ ਕਿਸਮ ਦੀ ਕਤਲੋਗ਼ਾਰਤ ਅਤੇ ਨਸਲੀ ਸਫ਼ਾਏ ਦੀ ਨੀਤੀ ਉੱਪਰ ਅਮਲ ਕਰਦਾ ਆਇਆ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਪਿੱਛੇ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਆਏ ਹਾਂ ਕਿ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਦੀ ਨੀਂਹ ਵਿੱਚ ਹੀ ਖ਼ੂਨ–ਖ਼ਰਾਬਾ, ਨਸਲੀ ਸਫ਼ਾਇਆ, ਜਬਰੀ ਕਬਜ਼ਾ ਅਤੇ ਫ਼ਲਸਤੀਨੀ ਅਵਾਮ ਦੇ ਉਜਾੜੇ ਦੀ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਫ਼ਲਸਤੀਨ ਉੱਪਰ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਲਈ ਯਹੂਦੀ ਸੈਟਲਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਾਇਨਵਾਦੀਆਂ ਨੇ ਹੈਗਨਾਹ, ਇਰਗੁਨ ਅਤੇ ਲੇਹੀ ਵਰਗੇ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੂੰ ਖੜ੍ਹਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। 1948 ਵਿੱਚ ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਬਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹਨਾਂ ਜ਼ਾਇਨਵਾਦੀ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੇ ਮਿਲ਼ ਕੇ ਇਜ਼ਰਾਇਲੀ ਫ਼ੌਜ ਦਾ ਗਠਨ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਦੀਆਂ ਅੱਤਵਾਦੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਹੀ ਗਈਆਂ ਹਨ।